Voor een pleziervaartuig met zeil, dus een zeilboot, heb je meestal geen vaarbewijs nodig. Uitzonderingen gelden bij lengte, snelheid onder motor, en het vaargebied. Is je zeilboot tussen de 15 en 25 meter dan valt deze onder de vaarbewijsplicht. Kan je zeilboot met ingeschakelde motor harder varen dan 20 kilometer per uur, ook dan is een vaarbewijs verplicht. In sommige vaargebieden heb je zelf het klein vaarbewijs 2 nodig.

Voorbeelden:

8 meter kajuitzeilschip met kleine hulpmotor (max 10–12 km/u): geen vaarbewijs nodig
14 meter catamaran met kleine hulpmotor (max 10-12 km/u) : geen vaarbewijs nodig
17 meter klassiek zeiljacht: Vaarbewijsplicht vanwege lengte: klein vaarbewijs 1 en voor open wateren geldt dan klein vaarbewijs 2